FLANDERS' FOOD RADAR

Horizon Europe in de startblokken

Horizon Europe is het Europese programma voor de financiering van onderzoek en innovatie voor de periode 2021 – ’27 en de opvolger van Horizon 2020 (2014 – ’20). Met dit programma heeft de EU opnieuw een ambitieus plan klaar, met heel wat subsidies en ondersteunings-mogelijkheden ook voor de voedingsindustrie. Wij gidsen jullie graag door dit labyrint aan projectoproepen en onderwerpen, en kunnen jullie linken aan interessante partners en experten. Hierbij alvast een eerste overzicht.

Horizon Europe is de opvolger van Horizon 2020 en is het 9de kaderprogramma van de Europese Commissie voor onderzoek en innovatie. De Europese Unie investeert al jarenlang in onderzoek, innovatie en technologische ontwikkeling. De basis voor deze subsidies en R&D programma’s wordt beschreven in dit kaderprogramma, dat loopt van 2021 tot 2027.

Begin februari 2021 werd het Horizon Europe programma al officieel gelanceerd. Het programma heeft een budget van ruim 95 miljard € voor onderzoek en innovatie in de Europese Unie en Geassocieerde Landen. Ondertussen wordt er hard gewerkt aan de Werkprogramma’s voor de eerste 2 jaar en dit in nauw overleg met de lidstaten. Aanvankelijk gingen deze Werkprogramma’s, met daarin de verschillende subsidieoproepen, gelanceerd worden 15 april; nu worden ze verwacht in de 2de helft van mei.

Visie Horizon Europe:


  • Een duurzame, rechtvaardige en welvarende toekomst voor de mensen en de planeet op basis van Europese waarden.
  • Aanpak van klimaatverandering (35% van de begrotingsdoelstelling)
  • Bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDGs: Sustainable Development Goals)
  • Het concurrentievermogen en de groei van de Unie stimuleren

 

Algemene structuur van Horizon Europe

Naar analogie met de opzet van Horizon 2020 wordt ook het Horizon Europe kaderprogramma opgebouwd rond 3 pijlers (zie figuur hieronder met de samenhang tussen de pijlers en de horizontale acties). 

Hierna volgt een kort overzicht en omschrijving van deze pijlers en de gelieerde budgetten.

Pijler 1: Excellent Science:

Deze pijler focust op het versterken en verder uitbreiden van de wetenschappelijke basis en hierin vindt men vooral programma’s terug die fundamenteel onderzoek ondersteunen.

Bestaat uit volgende onderdelen met bijhorende budgetten:

  • Europese onderzoeksraad (European Research Council): Grensverleggend onderzoek door de beste onderzoekers en hun teams (16 miljard €)
  • Marie Skłodowska-Curie: Onderzoekers uitrusten met nieuwe kennis en vaardigheden door middel van mobiliteit en opleiding (6,6 miljard €)
  • Onderzoeksinfrastructuren (Research Infrastructures): Geïntegreerde en onderling verbonden onderzoeksinfrastructuren van wereldklasse (2,4 miljard €)

Totaal budget binnen deze pijler: 25 miljard €

Pijler 2: Global challenges and European industrial challenges

In deze 2de pijler rond wereldwijde uitdagingen en Europees, industrieel concurrentievermogen wordt er gewerkt rond 6 thematische clusters. De ontwikkeling en implementatie van technologieën en oplossingen die het EU-beleid en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling onderbouwen, vormen de basis van deze pijler. In tegenstelling met de 1ste pijler ligt de focus hier dus meer op implementatie van de opgebouwde kennis en het creëren van impact.

Deze pijler bestaat uit volgende clusters met bijhorende budgetten:

  • Cluster Gezondheid (health) – 8,2 miljard €
  • Cluster Cultuur, Creativiteit en Inclusieve samenlevingen (Culture, Creativity and Inclusive Society) - 2,3 miljard €
  • Cluster Civiele Veiligheid voor de Samenleving (Civil Security for Society) - 1,6 miljard €
  • Cluster Digitaal, Industrie en Ruimtevaart (Digital, Industry and Space) - 15,35 miljard €
  • Cluster Klimaat, Energie en Mobiliteit (Climate, Energy and Mobility) - 15,1 miljard €
  • Cluster Voeding, Bioeconomie, Natuurlijke Hulpbronnen, Landbouw en Milieu (Food, Bioeconomy, Natural Resources, Agriculture and Environment) - 9 miljard €

Tel daarbij de bijna 2 miljard € voor het Joint Research Centre en men komt op een totaal budget van ruim 53 miljard € onder deze pijler.

Cluster 4 en Cluster 6 staan hierboven in vet aangeduid omdat dit de clusters zijn die wij vanuit Flanders’ FOOD heel nauw opvolgen en waarbij we in de loop zitten om feedback te geven op de draft werkprogramma’s. Binnen deze clusters zijn een aantal oproepen en onderwerpen gedefinieerd die perfect aansluiten bij de strategische doelstellingen en programma’s (met daaraan verbonden roadmaps) van Flanders’ FOOD. Ook onder Cluster 1 over gezondheid, met het ‘Staying healthy in a rapidly changing society’, zijn er verschillende oproepen die relevant zijn voor de voedingsindustrie en perfect passen binnen onze roadmap nutritie bijvoorbeeld.

Pijler 3: Innovative Europe

Onder de 3de pijler, Innovatief Europa, stimuleert de EC markt creërende doorbraken en wordt het opzetten van ecosystemen (of partnerschappen) die innovatie in de hand werken ondersteund.

Deze pijler bestaat uit volgende onderdelen met bijhorende budgetten:

  • Europese Innovatieraad (European Innovation Council): Potentieel, baanbrekende, markt creërende innovaties stimuleren (10,1 miljard €). Hieronder valt onder meer het populaire EIC Accelerator programma (het vroegere KMO instrument – meer informatie, begeleiding en advies m.b.t. dit programma via VLAIO)
  • Europese Innovatie Ecosystemen (European Innovation Ecosystems): Contact leggen met de regionale en nationale spelers op het gebied van innovatie (0,53 miljard €). Dit programma is vooral relevant bij het opzetten en verder uitbouwen van partnerschappen zoals bijvoorbeeld het S3 Partnership ‘Smart Sensors 4 Agri-food’, dat gecoördineerd wordt door Flanders’ FOOD (www.ss4af.com).
  • Europees Instituut voor Innovatie en Technologie (European Institute of Innovation and Technology): De belangrijkste partijen (onderzoek, onderwijs en bedrijfsleven) samenbrengen rond een gezamenlijk doel voor de bevordering van innovatie (3 miljard €). Onder andere EIT Food, waar Flanders’ FOOD lid van is, valt onder dit programma. EIT Food heeft ook een eigen onderzoeks- en innovatie programma en organiseert projectoproepen die wij nauw opvolgen.

Het totaal budget binnen deze pijler bedraagt ongeveer 13,6 miljard €.

Naast deze 3 pijlers zijn er ook een aantal horizontale programma’s: Verbreding van de deelname en versterking van de Europese Onderzoeksruimte. Via deze programma’s wil de EC de sterke punten van Europa verder ondersteunen en uitbouwen, en inzetten op een innovatiever Europa.

  • Verbreding van de deelname en verspreiding van excellentie, bijvoorbeeld door ondersteuning van het NCP (National Contact Points) netwerk
  • Hervorming en versterking van het Europees O&I-systeem, door bijvoorbeeld in te zetten op open wetenschap, burgerwetenschap, gendergelijkheid, etc.

Voor deze horizontale programma’s werd een budget uitgetrokken van bijna 3,4 miljard €.

Soorten acties

Naar soorten acties wordt de lijn van Horizon 2020 verder doorgetrokken en zijn er geen substantiële wijzigingen. Zo blijft er subsidie beschikbaar voor de volgende projectcategorieën (‘acties’):

  • Research and Innovation Action (RIA): financiering van onderzoeksprojecten voor het aanpakken van duidelijk omschreven uitdagingen, die kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe kennis en/of het exploreren van de haalbaarheid (subsidiepercentage 100%).
  • Innovation Action (IA): financiering is meer gericht op activiteiten die dichter bij de markt staan. Bijvoorbeeld het maken van prototypes; het testen, demonstreren en opschalen van producten of diensten als deze gericht zijn op de productie van nieuwe of verbeterde producten of diensten (subsidiepercentage 70% voor commerciële organisaties)
  • Coordination and Support Action (CSA): in dit type projecten wordt vooral gefocust op ondersteunende maatregelen, zoals standaardisatie, het opzetten van netwerken, nieuwe diensten en services opzetten, etc. (subsidiepercentage 100%).

Interesse?

Er zijn heel wat relevante en interessante calls en topics onder Horizon Europe die passen binnen de strategie en roadmaps van Flanders’ FOOD. Een paar voorbeelden:

  • HORIZON-CL6-2021-FARM2FORK-01-02: Developing sustainable and competitive land-based protein crop systems and value chains
  • HORIZON-CL6-2021-FARM2FORK-01-07: Research & innovation roadmap for blockchain technologies in the agri-food sector
  • HORIZON-CL6-2021-FARM2FORK-01-15: Transition to healthy and sustainable dietary behaviour
  • HORIZON-CL6-2022-FARM2FORK-01-11: Effective systems for authenticity and traceability in the food system

Dit is maar een greep uit de relevante calls onder cluster 6.

Mochten jullie meer informatie wensen of een concrete vraag hebben, aarzel dan zeker niet om contact op te nemen met Veerle Rijckaert (veerle.rijckaert@flandersfood.com) of één van onze innovatie managers. 

Nuttige links