Projecten

CleanGuideFood

Efficiënte praktijkrichtlijnen voor reiniging en desinfectie in levensmiddelenbedrijven

Opportuniteit en probleemstelling

Ieder bedrijf dat levensmiddelen produceert, bewerkt, verpakt, verhandelt, opslaat of vervoert moet een systeem toepassen dat de hygiëne en voedselveiligheid waarborgt. Reiniging en desinfecteren zijn een essentieel onderdeel van dit systeem en voor een bedrijf een dagelijks gegeven waar een behoorlijke kost aan gekoppeld is. Tegelijkertijd is het een heel complex proces. Heel vaak worden essentiële keuzes genomen op een arbitraire wijze, zonder grondige wetenschappelijke onderbouwing en leidt het proces niet steeds tot het gewenste effect. Enkele belangrijke redenen hierbij zijn: te weinig evalueren van het toegepaste reinigings en desinfectiesysteem, te weinig kennis over de bestaande reinigings- en desinfectietechnieken, het niet goed toepassen van de te volgen procedure, suboptimale CIP-reinigingsprogramma’s, hardnekkige besmettingen, moeilijk bereikbare plaatsen en het niet beschikken over een eenduidig en professioneel meetsysteem waarmee de effectiviteit kan worden vastgesteld. Als gevolg hiervan komen vaak problemen aan het licht als er een bedreiging is voor de veiligheid, de houdbaarheid of de kwaliteit van het eindproduct. Op dat ogenblik is het vaak niet eenvoudig om het probleem te remediëren omdat reeds biofilms zijn opgebouwd als haard van besmetting.

Onderzoek

In eerste instantie zal een inventarisatie gemaakt worden van de beschikbare reinigings- en desinfectietechnieken zoals de klassieke reiniging en desinfectie, foamgel reiniging, thermische desinfectie (droog/nat), dompeling, hoge druk, desinfecteren met een zgn. foggingsysteem , ultrasoontechnieken, microbiologisch en enzymatisch reinigen, … Deze verschillende technieken en hun toepassingsmogelijkheden binnen de levensmiddelenindustrie zullen met behulp van workshops toegelicht worden. Hierbij zal er tevens aandacht zijn voor de kosten-efficiëntie en water- en energie-efficiëntie van de voorgestelde methodes. Periodieke verificatie van de goede reiniging en desinfectie is noodzakelijk. Afdrukplaatjes zijn een hulpmiddel maar zijn niet steeds bruikbaar en geven niet steeds voldoende waarborgen. Bijkomende technieken zoals het nemen en geschikt analyseren van swabs, (spoel)waterstalen en meetsystemen van reinigen zullen onderzocht worden. Dit moet leiden tot een meetsysteem en normen waarmee eenduidig en snel de effectiviteit van reinigen en desinfecteren in de voedingsmiddelenindustrie kan vastgesteld worden. CIP programma’s bieden vaak opportuniteiten voor optimalisatie en water- of energiebesparing. Moeilijk bereikbare plaatsen in de productie en de productie-omgeving blijven occasionele of persisterende bronnen van besmetting met bv. pathogenen als Listeria en Salmonella of met sporenvormende bacteriën. Deze kritische punten van besmetting zijn vaak onvoldoende gekend. Er zal onderzoek worden uitgevoerd naar de kritische punten voor besmetting en de contaminatiebronnen en –routes. Uitgebreide staalnames moeten dit voor de diverse sectoren van de levensmiddelenindustrie in kaart brengen en er zullen tools aangeboden worden om een efficiënte verwijdering van deze contaminatie mogelijk te maken. Er zal tevens een verband worden gelegd met de graad van de besmettingen op de diverse kritische punten. Dit alles moet finaal leiden tot het opstellen van verschillende praktijkrichtlijnen voor reiniging en desinfectie. Deze richtlijnen moeten duidelijk maken welke de basisvoorwaarden, voorbereidingen, vormen van reiniging, vormen van desinfectie en wijze van verificatie van de goede uitvoering zijn.

resultaten en toegevoegde waarde voor bedrijven

  • Kennis van toepassingsmogelijkheden van reinigings- en desinfectietechnieken.
  • Geoptimaliseerd meetsystemen om effectiviteit van reiniging en desinfectie na te gaan.
  • Grondige kennis van kritische punten voor besmetting, contaminatiebronnen en –routes, inclusief kwantitatief aspect; remediëring d.m.v. reiniging/desinfectie van kritische punten en moeilijk bereikbare plaatsen
  • Besparingsmaatregelen voor water en energie
  • Leidraad voor reiniging en desinfectie

Doelgroepbedrijven

Bedrijven in de diverse voedingssectoren, verwerking van dierlijke producten (vis en visserij, zuivel, vlees en vleeswaren) en van groenten en fruit; de productie van confiserie, droge voeding, bereide gerechten, drankenproductie en brouwerijen worden betrokken. Ook toeleverings-bedrijven van reinigings- en desinfectiemiddelen en bedrijven betrokken bij de industriële reiniging in de voedingsindustrie.

Uitvoerders

ILVO-T&V beschikt over goed uitgeruste microbiologische laboratoria, een BELAC accreditatie, een milieuvergunning voor het werken met pathogenen en een pilootfabriek voor de agro-food sector. De onderzoekers beschikken over een ruime expertise in microbiologische detectie, identificatie en typeringsmethodes (pathogenen, bederforganismen, indicatoren, bacteriën, virussen, schimmels), in het opsporen van contaminatieroutes en in algemene voedingshygiëne. Er is tevens een ruime ervaring met het uitvoeren van onderzoeksprojecten en in het netwerken met voedingsbedrijven in dit verband.

VITO beschikt over jarenlange expertise op het vlak van wateraudits, waterbesparingsmaatregelen en waterzuivering. Alle nodige infrastructuur voor het uitvoeren van debietmetingen, monsternames, chemische en microbiologische analyses is ter beschikking. De onderzoekers beschikken over een ruime expertise in microbiologische detectie, waterbesparing en waterzuivering, validaties van desinfectiemethodes en desinfectieproducten. VITO is het Vlaams referentielaboratorium voor milieuanalysen en -metingen.

Deelnemen

Het project is afgelopen sinds 30/04/2013, maar het rapport met de resultaten kan wel nog besteld worden. Bij de bestelling van het rapport kan er ook een persoonlijke toelichting worden gegeven door één van onze innovatiemanagers. De prijs hiervan is afhankelijk van de deelnameprijs voor een project, en is afhankelijk van de ouderdom van de resultaten en de grootte (aantal werknemers) van het bedrijf. Voor meer info en/of een bestelling, neemt u best contact op met de projectbeheerder.