Projecten

OMEGA-OIL

Vergelijking van omega-3 rijke oliën op basis van nutritionele en (fysico)chemische eigenschappen

Opportuniteit en probleemstelling

Verscheidene epidemiologische studies, dierproeven en klinische studies hebben aangetoond dat omega-3 vetzuren effectief zijn in de preventie en behandeling van verschillende ziektes zoals cardiovasculaire aandoeningen en kanker en dat ze bovendien een belangrijke rol spelen in de hersenontwikkeling van groeiende foetussen en kleine kinderen. Langketen omega-3 vetzuren (LC-PUFA) zoals eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA) blijken een veel groter potentieel te hebben om de gezondheid positief te beïnvloeden dan het kortketen omega 3 vetzuur α linoleenzuur (ALA). Zoals in de meeste westerse landen ligt echter ook in Vlaanderen de opname aan LC-PUFA onder de aanbevolen hoeveelheid. Dit verklaart de grote interesse bij industrie en consument voor levensmiddelen verrijkt met omega-3 vetzuren en capsules met omega-3 vetzuren.

De belangrijkste commerciële bron van LC-PUFA is visolie. Er zijn echter verschillende problemen verbonden aan het gebruik ervan: de typische geur en smaak, de mogelijke contaminatie met zware metalen en persistente organische verbindingen en de geografische en seizoensafhankelijke variatie in kwaliteit. Bovendien wordt de regelgeving voor visvangst steeds strenger. Daarom wordt steeds meer gezocht naar alternatieven voor visolie. Er zijn reeds commerciële preparaten op de markt afkomstig van krill, de Nieuw-Zeelandse groenlipmossel en micro-organismen verwant aan micro-algen maar die fermentatief / heterotroof worden gekweekt.

De laatste jaren is er een groeiende interesse voor autotroof (op basis van zonlicht en koolstofdioxide) gekweekte micro-algen als potentieel interessante alternatieve bron van LC-PUFA. Bovendien zou olie uit deze autotroof gekweekte micro-algen niet alleen rijk zijn aan LC-PUFA maar ook andere nutritioneel interessante componenten bevatten, zoals natuurlijke antioxidanten, fytosterolen en bepaalde vitaminen.

Het is voor bedrijven niet evident om in dit aanbod van beschikbare LC-PUFA oliën een weloverwogen keuze te maken. Er is daarom nood aan een degelijke vergelijkende studie teneinde inzicht te krijgen in dit marktsegment en een antwoord te vinden op de volgende vragen:

  • Zijn er verschillen tussen verschillende oliën die rijk zijn aan LC-PUFA?
  • Op welk vlak verschillen ze: nutritioneel, fysicochemisch, in vivo-effecten, …?
  • Wat is de beste productkeuze, en is dit afhankelijk van de toepassing?

Dit project zal ook het potentieel evalueren van autotroof gekweekte micro-algen als economisch interessante bron van LC-PUFA voor gebruik in supplementen en / of in verrijkte levensmiddelen / dierenvoeders. 

Inhoud onderzoek

In een eerste werkpakket zal een overzicht gemaakt worden van de literatuur omtrent LC-PUFA en een inventaris van de markt van LC-PUFA preparaten en het voorkomen van LC-PUFA in micro-algen. Op basis daarvan zal een keuze gemaakt worden van commerciële preparaten die in het vervolg van het project zullen bestudeerd worden. Er zal ook een keuze gemaakte worden van micro-algen waarvan de biomassa aangeleverd zal worden door bedrijven of geproduceerd door de onderzoeksinstelling. De biomassa zal geëxtraheerd worden teneinde een micro-algen olie te bekomen. Vervolgens zal een vergelijkende matrix opgesteld worden waarin de verschillende oliën op basis van diverse chemische eigenschappen, stabiliteit, fysicochemische en organoleptische eigenschappen vergeleken worden om aldus hun kwaliteit en toepasbaarheid als LC-PUFA supplement of ingrediënt te evalueren. Daarna zullen in vitro en in vivo testen die de biotoegankelijkheid en biobeschikbaarheid van de verschillende oliën uitgevoerd worden teneinde het potentieel voor het bewerkstelligen van positieve gezondheidseffecten in een organisme te evalueren. Tenslotte wordt naast een eindrapport, die de vergelijkende matrix met al zijn parameters zal samenvatten, ook een globale kosten-baten analyse gemaakt van het potentieel van micro-algen als bron van LC-PUFA.

resultaten en toegevoegde waarde voor bedrijven

Bedrijven die actief zijn of wensen te worden in de markt van LC-PUFA (als voedingssupplement of als functioneel ingrediënt voor voeding of voeder) kunnen aan de hand van de resultaten van dit project beslissen of nieuwe bronnen van LC-PUFA zoals olie uit micro-algen of krill een alternatief kunnen bieden voor visolie of zelfs een meerwaarde kunnen leveren ten opzichte van de bestaande producten en dus interessant zijn om in te investeren met het oog op het op de markt brengen van een nieuw product. Bovendien kunnen zij op basis van de bekomen matrix meer informatie geven aan hun klanten betreffende hun producten, inzien hoe ze hun producten kunnen verbeteren qua kwaliteit en nagaan of er nog ‘een gat in de markt is’ dat zij kunnen opvullen met een nieuw product.

Producenten van functionele levensmiddelen / voeders of bedrijven die hun producten in de toekomst willen aanrijken aan omega-3 vetzuren, kunnen aan de hand van de resultaten van dit project een overwogen keuze maken, eventueel afhankelijk van de toepassing, tussen verschillende commercieel beschikbare bronnen van LC-PUFA. Op deze manier kunnen zij levensmiddelen met een competitief voordeel ten opzichte van de concurrentie op de markt brengen, zonder via interne R&D de verschillende oliën te moeten vergelijken. Zij kunnen zich dan concentreren op de inbrengingstechniek en stabiliteit in hun specifiek levensmiddel.

Algenproducenten kunnen uit dit project leren of de LC-PUFA markt een interessante afzetmarkt is voor hun producten en wat de eventuele meerwaarde is van dergelijk product.

Doelgroepbedrijven

Producenten van voedingssupplementen / nutraceuticals

Algenproducenten

Producenten van voedings / voeder ingrediënten

Producenten van functionele levensmiddelen / voeders of bedrijven die deze markt willen betreden 

Uitvoerders

Prof. Imogen Foubert is levensmiddelentechnologe met specialiteit lipiden. Aan de Campus Kortrijk onderzoekt zij o.a. nieuwe bronnen van nutritioneel interessante lipiden, alsook de functionaliteit van vetrijke levensmiddelen. De nodige infrastructuur (GC-FID, HPLC-ELSD en HPLC-DAD) en expertise voor het uitvoeren van de analyses beschreven in dit project is voor handen. Diverse methoden zijn zelfs reeds geoptimaliseerd en operationeel.

Dr. Ir. Isabelle Verbaeys (de postdoctoraal medewerker die op dit project zal worden aangeworven) is gespecialiseerd in wetenschappelijk onderzoek naar metabolisme en de in vivo regulatie van de energiebalans. Tijdens haar doctoraat en haar postdoc bouwde ze dan ook een uitgebreide expertise op in het uitvoeren van proefdierexperimenten. De nodige infrastructuur voor proefdierexperimenten is voorzien in het animalium van de Campus Kortrijk.

Prof. Koenraad Muylaert is bioloog met specialiteit micro-algen. Hij heeft expertise rond de eigenschappen en groeivereisten van micro-algen, expertise die nodig is voor het tot een goed einde brengen van het projectgedeelte rond micro-algen. Hij beschikt bovendien over de nodige infrastructuur en expertise voor het kweken van micro-algen (zowel op 2l schaal als op 5* 30 l schaal).

Prof. Luc De Cooman beschikt over installaties en expertise voor de processing van algenbiomassa.

In de aanvragende onderzoeksgroepen zijn rond complementaire thema’s andere onderzoekers actief, waarmee intensief kan worden samengewerkt en waarop dit project kan steunen door het overnemen van reeds opgebouwde expertise..

Deelnemen

Het project is afgelopen sinds 14/01/2013, maar het rapport met de resultaten kan wel nog besteld worden. Bij de bestelling van het rapport kan er ook een persoonlijke toelichting worden gegeven door de verantwoordelijke projectmanager (Marie Demarcke). De prijs hiervan is afhankelijk van de deelnameprijs voor een project, en is afhankelijk van de ouderdom van de resultaten en de grootte (aantal werknemers) van het bedrijf. Voor meer info en/of een bestelling, neemt u best contact op met de projectbeheerder.